Lớp 12

Địa lí 12 Bài 18: Đô thị hóa

Bài học nhằm nhằm tiến hành phân tích và đánh giá những đặc điểm, mạng lưới đô thị và ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển kinh tế – xã hội của nước ta.

a. Quá trình đô thị hóa diễn ra chậm chạp, trình độ đô thị hóa thấp

  • Thế kỉ thứ III TCN: Đô thị đầu tiên là thành Cổ Loa
  • Thời Phong kiến: Một số đô thị được hình thành ở những nơi có vị trí địa lý thuận lợi, với chức năng chính là : hành chính, thương mại, quân sự.
  • Thế kỉ thứ XI: Xuất hiện thêm thành Thăng Long.
  • Thế kỉ XVI – XVIII thêm các đô thị: Phú Xuân, Hội An, Đà Nẵng, Phố Hiến.
  • Thời Pháp thuộc: Công nghiệp chưa phát triển, hệ thống đô thị không có cơ sở mở rộng, các tỉnh, huyện thường được chia với quy mô nhỏ, chức năng của yếu là hành chính, quân sự.
  • Thập niên 30 của thế kỉ XX, các đô thị lớn hình thành như: Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Sài Gòn…
  • Sau cách mạng tháng 8/1945 –  1954: Không thay đổi nhiều, quá trình đô thị hóa diễn ra chậm.
  • Từ 1954 – 1975 đô thị phát triển theo hai xu hướng:
    • Miền Nam: Chính quyền Sài Gòn dùng “đô thị hóa” như một biện pháp để dồn dân phục vụ chiến tranh.
    • Miền Bắc: Đô thị hóa gắn với CNH trên cơ sở đô thị đã có. Từ 1965 – 1972 quá trình đô thị hóa chững lại do chiến tranh phá hoại.
  • Từ 1975 –  đến nay đô thị hoá chuyển biến khá tích cực, nhưng cơ sở hạ tầng các đô thị còn thấp so với các nước trong khu vực và thế giới.

b. Tỉ lệ dân thành thị tăng

  • Năm 1990: 12,9 triệu người (19,5% dân số cả nước).
  • Năm 2005: 22,3 triệu người (26,9% dân số cả nước).
  • Tuy nhiên, tỉ lệ dân thành thị của nước ta còn thấp so với các nước trong khu vực.

c. Phân bố đô thị không đều giữa các vùng

  • Năm 2006, cả nước có 689 đô thị, trong đó có 38 thành phố, 54 thị xã và 597 thị trấn.
  • Trung du miền núi Bắc Bộ có nhiều đô thị nhất: 167 đô thị, tiếp theo là Đồng bằng sông Hồng (118), Đồng bằng sông Cửu Long (133), Bắc Trung Bộ (98).
  • Đông Nam Bộ là vùng có số đô thị ít nhất: 50 đô thị, tiếp theo là Tây Nguyên (54), Duyên hải Nam Trung Bộ (69).
  • Số thành phố lớn còn quá ít so với số lượng đô thị: Trung du miền núi Bắc Bộ  có tỷ lệ 9/167, Đồng bằng sông Hồng  là 7/118, Đồng bằng sông Cửu Long  là 5/133, Bắc Trung Bộ là 4/98…

1.2. Mạng lưới đô thị

  • Dựa vào các tiêu chí: số dân, chức năng, mật độ dân số, tỉ lệ dân hoạt động phi nông nghiệp… phân thành 6 loại:
    • Loại đặc biệt: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.
    • Loại 1, loại 2, loại 3, loại 4 và loại 5.
  • Dựa vào cấp quản lý, phân thành 2 loại:
    • Đô thị trực thuộc trực Trung ương: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ.
    • Đô thị trực thuộc tỉnh: Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), Vinh (Nghệ An)…

1.3. Ảnh hưởng cuả Đô thị hóa đến phát triển kinh tế – xã hội

a. Tích cực

  • Tác động mạnh đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta.
  • Ảnh hưởng rất lớn đến phát nền kinh tế – xã hội của phương, các vùng.
  • Là các thị trường tiêu thụ lớn, sử dụng lao động có chuyên môn, kĩ thuật.
  • Có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, tạo ra động lực cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế.
  • Tạo ra nhiều việc làm và thu nhập cho người lao động.

b. Tiêu cực

  • Ô nhiễm môi trường, thất nghiệp, an ninh trật tự…

2. Luyện tập và củng cố

2.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Địa lý 12 Bài 18 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

Bạn đang xem: Địa lí 12 Bài 18: Đô thị hóa

  • Câu 1:

    Vùng có số đô thị nhiều nhất ở nước ta hiện nay là:

     

    • A.
      Đồng bằng sông Hồng.
    • B.
      Trung du và miền núi Bắc Bộ
    • C.
      Đông Nam Bộ
    • D.
      Duyên hải miền Trung
  • Câu 2:

    Để giảm bớt tình trạng di dân tự do vào các đô thị, giải pháp chủ yếu và lâu dài là:

    • A.
      Phát triển và mở rộng hệ mạng lưới đô thị
    • B.
      Giảm tỉ suất gia tăng dân số ở nông thôn
    • C.
      Kiểm soát việc nhập hộ khẩu của dân nông thôn về thành phố 
    • D.
      Xây dựng nông thôn mới, đa dạng hóa hoạt động kinh tế ở nông thôn
  • Câu 3:

    Đô thị có diện tích lớn nhất nước ta hiện nay: 

    • A.
      Hà Nội
    • B.
      TP Hồ Chí Minh
    • C.
      Hải Phòng  
    • D.
      Đà Nẵng

Câu 4-10: Mời các em đăng nhập xem tiếp nội dung và thi thử Online để củng cố kiến thức về bài học này nhé!

2.2. Bài tập SGK

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Địa lý 12 Bài 18 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

3. Hỏi đáp Bài 18 Địa lí 12

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Địa lí THPT Long Xuyên sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

Đăng bởi: THPT Số 2 Tuy Phước

Chuyên mục: Giáo Dục Lớp 12

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!